Beslenme düzeninizi değiştirmek istiyorsunuz ama bulunduğunuz şehirde aradığınız desteği bulamıyorsunuz, mesainiz randevu saatlerine uymuyor ya da küçük bir çocukla evden çıkmak başlı başına bir iş. Online beslenme danışmanlığı, diyetisyenle aranızdaki mesafeyi ortadan kaldırır: görüşmeler görüntülü olarak yapılır, planınız size dijital olarak ulaşır ve takip, bulunduğunuz yerden sürer.
Bu sayfada online diyetin kimler için uygun olduğunu, nasıl yapıldığını, evde ölçümlerin nasıl alınacağını, online diyetisyen seçerken nelere bakmanız gerektiğini ve online danışmanlığın sınırlarını bulacaksınız.
Online beslenme danışmanlığı nedir?
Online beslenme danışmanlığı, yüz yüze danışmanlığın bütün aşamalarının, yani değerlendirme, kişiye özel beslenme planı ve düzenli kontrollerin, görüntülü görüşme üzerinden yürütülmesidir. İnternetten indirilen hazır bir diyet listesi ya da herkese aynı programı gönderen otomatik bir sistem değildir. Karşınızda sizi dinleyen, sorular soran, tahlillerinizi inceleyen ve planı sizin hayatınıza göre yazan bir diyetisyen vardır.
Fark yalnızca ortamdadır: merkezdeki koltuk yerine kendi evinizde ya da iş yerinizde, ekranın karşısında oturursunuz.
Online diyet kimler için uygundur?
- İzmir dışında yaşayanlar: Bulunduğu ilçede ya da şehirde düzenli gidebileceği bir diyetisyen olmayanlar ve çalışmak istediği diyetisyene uzak olanlar.
- Yurt dışında yaşayanlar: Kendi dilinde, kendi mutfak kültürünü bilen biriyle çalışmak isteyenler.
- Yoğun ve düzensiz çalışanlar: Vardiyalı çalışanlar, sık seyahat edenler ve mesai saatleri nedeniyle randevuya gelemeyenler.
- Yeni anneler ve küçük çocuğu olanlar: Evden çıkmanın planlama gerektirdiği dönemlerde görüşmeyi bebeğin uyku saatine denk getirmek mümkündür.
- Ulaşımı güç olanlar: Hareket kısıtlılığı bulunanlar ya da trafikte geçecek süreyi ayıramayanlar.
- Yüz yüze başlayıp taşınanlar: Şehir değiştiren danışanlar sürece kaldıkları yerden devam edebilir.
Online diyet nasıl yapılır?
Online diyetin temeli, yüz yüze danışmanlıkta olduğu gibi sizi tanımaktır. Görüntülü görüşmede varsa kronik rahatsızlıklarınız, hekiminizin önerileri, günlük alışkanlıklarınız, yaşam temponuz, sevdiğiniz ve sevmediğiniz yiyecekler konuşulur. Program bu bilgilerden yola çıkarak, uygulayabileceğiniz öğünler ve evde hazırlayabileceğiniz pratik tariflerle kurulur.
Bir listeye her gün birebir uymak çoğu zaman mümkün değildir; davetler, iş yemekleri ve tatiller hayatın parçasıdır. Bu yüzden görüşmeler arasında WhatsApp üzerinden yazışılarak o güne uygun seçenekler birlikte belirlenir. Online süreçte ölçümleri ve beslenme kaydını siz tutarsınız; aşağıdaki iki bölüm bunun nasıl yapılacağını anlatıyor.
Evde ölçüm nasıl yapılır?
Online danışmanlıkta ölçümleri siz alırsınız. Ölçümlerin karşılaştırılabilir olması için her seferinde aynı koşulları sağlamak yeterlidir.
Tartı
Sabah, tuvalete çıktıktan sonra, bir şey yiyip içmeden ve benzer kıyafetle tartılın. Her seferinde aynı tartıyı, sert ve düz bir zeminde kullanın. Gün içinde tartıdaki rakam bir iki kilo oynayabildiği için farklı saatlerde alınan ölçümler yanıltıcıdır. Her gün tartılmak gerekmez; haftada bir ölçüm çoğu kişi için yeterlidir.
Mezura
Bel çevresi, ayakta ve nefesi normal biçimde verdikten sonra, göbek deliği hizasından mezurayı sıkmadan ölçülür. Kalça çevresi en geniş yerden alınır. Mezuranın yere paralel durduğundan emin olun ve her ölçümde aynı noktayı kullanın.
Diğer göstergeler
Kıyafetlerin oturuşu, enerji düzeyi, uyku kalitesi, sindirim düzeni ve varsa hekiminizin istediği kontrol tahlilleri de ilerlemenin göstergeleridir. Vücut bileşimini ölçen bir ev tartınız varsa sonuçları eğilimi izlemek için kullanılabilir; tek bir ölçüm kesin bir değer olarak yorumlanmaz.
Beslenme günlüğü online süreçte neden bu kadar önemlidir?
Online süreçte diyetisyen sofranızı göremez; bu yüzden en değerli bilgi kaynağı sizin tuttuğunuz beslenme günlüğüdür. İyi bir günlük yalnızca yenenlerin listesi değildir; şu bilgileri de içerir:
- Saat ve yer: Öğünü masada mı, ekran başında mı, arabada mı yediğiniz, öğün aralarının ne kadar uzadığı.
- Miktar: Gram hesabı gerekmez; kaşık, dilim, kâse gibi ev ölçüleri ya da tabağın bir fotoğrafı yeterlidir. Fotoğraf, porsiyonu tarif etmenin en kolay yoludur.
- İçecekler: Su, çay, kahve, meyve suyu ve alkol çoğu zaman yazılmaz, oysa tabloyu değiştirebilir.
- Açlık ve duygu durumu: Yemeğe otururken ne kadar aç olduğunuz, yorgun, gergin ya da sıkılmış olup olmadığınız.
- Şikâyetler: Şişkinlik, yemek sonrası uyku hâli, baş ağrısı gibi belirtiler ve ortaya çıktıkları saat.
Birkaç günlük kayıt çoğu zaman yeterli bir tablo verir; bunlardan birinin hafta sonuna denk gelmesi, hafta içi ile hafta sonu arasındaki farkı gösterir. Planın dışına çıktığınız öğünleri de yazın: neyin değişmesi gerektiğini en iyi onlar gösterir. Günlük ne kadar gerçekçi tutulursa plan da o kadar isabetli olur.
Online diyet ile yüz yüze diyet arasındaki fark nedir?
Değerlendirmenin kapsamı ve planın kişiye özel hazırlanması açısından iki yöntem arasında fark yoktur. Farklar şunlardır:
- Ölçüm: Online süreçte ölçümleri evde, tartı ve mezurayla kendiniz alırsınız. Ölçümlerin her seferinde aynı koşullarda alınması, hangi aletle alındığından daha önemlidir.
- Zaman: Yol ve bekleme süresi ortadan kalktığı için görüşmeleri aksatmadan sürdürmek kolaylaşır. Sürekliliğin sonuca etkisi, ölçüm yönteminden çok daha büyüktür.
- Ortam: Kendi mutfağınızdan bağlandığınızda dolabınızdaki ürünleri, kullandığınız yağı ya da porsiyon kaplarınızı gösterebilirsiniz; bu, planın gerçek hayata uyarlanmasını kolaylaştırır.
- Merkezde yapılan uygulamalar: Bölgesel incelme ve lenf drenaj gibi uygulamalar yalnızca yüz yüze yapılır.
Hangi konularda online danışmanlık alınabilir?
Merkezde verilen beslenme danışmanlığı hizmetlerinin tamamı online olarak da yürütülebilir: kilo yönetimi, insülin direnci, polikistik over sendromu, tiroid hastalıkları, sindirim şikâyetleri, gıda intoleransı, gebelik ve emzirme dönemi, sporcu beslenmesi ve yeme davranışı üzerine çalışmalar. Hekim tanısı gerektiren durumlarda tanı ve tahlilleriniz, bulunduğunuz yerdeki hekiminiz tarafından yapılır; beslenme planı bu bilgilere göre hazırlanır.
Yurt dışında yaşayanlar için online diyetisyen
Yurt dışında yaşayan danışanlarla çalışırken iki konu öne çıkar. Birincisi saat farkıdır; görüşme saatleri iki tarafın da uygun olduğu zaman dilimine göre belirlenir. İkincisi besin erişimidir: plan, yaşadığınız ülkedeki marketlerde bulabildiğiniz ürünlere ve oradaki öğün düzenine göre yazılır. Türk mutfağını sürdürmek isteyenler için alışılmış yemeklerin yerel ürünlerle nasıl hazırlanabileceği de konuşulur. Tahlilleriniz bulunduğunuz ülkedeki hekiminiz tarafından istenir ve sonuçları görüşmede değerlendirilir.
Online diyetisyen seçerken nelere dikkat etmeli?
İnternette beslenme önerisi veren herkes diyetisyen değildir. Türkiye’de diyetisyen unvanını, üniversitelerin beslenme ve diyetetik bölümünden mezun olanlar kullanabilir. Online çalışmaya başlamadan önce şunlara bakmak işinizi kolaylaştırır:
- Unvan ve eğitim: Kiminle çalışacağınızı, adını ve aldığı eğitimi açıkça görebiliyor olmalısınız. Kısa süreli sertifika programları ya da “beslenme koçluğu”, diyetisyenlik eğitiminin yerini tutmaz.
- Sizi tanımadan verilen liste: Sağlık öykünüz, kullandığınız ilaçlar ve günlük düzeniniz sorulmadan gönderilen hazır bir liste, kişiye özel değildir.
- Kilo ve süre vaadi: “Şu kadar günde şu kadar kilo” gibi vaatler gerçekçi değildir; kilo kaybının hızı kişiden kişiye değişir.
- Ürün satışı: Danışmanlığın bir çay, kapsül ya da takviye satışına bağlanması, önerinin size göre değil ürüne göre yapıldığını düşündürür.
- İlaç önerisi: Diyetisyen tanı koymaz, ilaç başlatmaz ve ilacınızı bırakmanızı söylemez. Bunu öneren biri yetkisinin dışına çıkıyordur.
Online danışmanlığın sınırları
Online görüşme, hekim muayenesinin yerini tutmaz. Diyetisyen tanı koymaz, ilaç önermez; hastalıklarda beslenme planını hekimin tanısı doğrultusunda hazırlar. Şiddetli karın ağrısı, hızlı ve açıklanamayan kilo kaybı, bayılma, göğüs ağrısı gibi acil ya da değerlendirme gerektiren durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ağır yeme bozukluklarında ise süreç, ruh sağlığı uzmanı ve hekimle birlikte, çoğu zaman yüz yüze yürütülmelidir.
Kişisel verilerinizin gizliliği
Paylaştığınız sağlık bilgileri, tahlil sonuçları ve ölçümler özel nitelikli kişisel veridir. Bu bilgiler yalnızca beslenme danışmanlığı hizmetinin yürütülmesi amacıyla kullanılır ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Ayrıntılı bilgi için KVKK aydınlatma metnini inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Online diyet yüz yüze diyet kadar etkili midir?
Sonucu belirleyen görüşmenin ortamı değil; planın size uygunluğu, düzenli takip ve uygulamadaki sürekliliktir. Bu koşullar sağlandığında online danışmanlık, yüz yüze danışmanlıkla aynı biçimde ilerler.
Yurt dışında yaptırdığım tahliller kullanılabilir mi?
Evet. Ancak bazı değerler ülkeden ülkeye farklı birimlerle raporlanır: D vitamini kimi laboratuvarda ng/mL, kimisinde nmol/L; kan şekeri mg/dL ya da mmol/L olarak verilebilir. Sonuca bakarken raporda yazan birimi ve laboratuvarın referans aralığını birlikte okumak gerekir; birim karıştırıldığında normal bir değer düşük ya da yüksek görünebilir.
Davet ya da dışarıda yemek olduğunda ne yapmalıyım?
O günü “zaten bozuldu” diye kapatmak yerine önceden planlamak daha kolaydır. Davetten önceki öğünleri atlamamak, sofrada önce protein ve sebzeye yönelmek, tatlıyı yasaklamak yerine porsiyonunu küçültmek çoğu zaman yeterlidir. Online süreçte böyle günler için WhatsApp üzerinden yazışılarak seçenekler birlikte belirlenir.
